Theo thần thoại và tôn giáo con người được tạo ra từ đất
– Thần thoại Hy Lạp: Prometheus lấy đất sét nhào với nước và “hơi thở sự sống” để tạo ra con người.
– Trung Hoa: Nữ Oa nặn từng người một bằng đất vàng để tạo ra người quý, bà nặn bằng đất thường tạo ra người bình dân. Khi mệt, bà dùng dây kéo qua bùn và số đông ra đời.
– Kinh Thánh (Cựu Ước): “Chúa nặn Adam từ bụi đất rồi thổi hơi sống vào lỗ mũi”.
– Lưỡng Hà (Sumer – Babylon): Các thần dùng đất sét sông Tigris–Euphrates và máu của thần để tạo ra con người.
– Ai Cập cổ đại: Thần Khnum được mô tả đang dùng bàn xoay gốm để nặn con người từ đất sét. Đây là hình tượng rất độc đáo vì nó mô phỏng kỹ thuật làm gốm từ bao đời.
Tại sao các nền văn hoá có motif giống nhau?
Đất sét là vật liệu dễ thấy nhất, có tính đàn hồi, mềm, cứng, nặn được nên dễ liên tưởng tới việc nặn ra con người. Người xưa quan sát cơ thể người cũng giống đất. Sau khi chết, cơ thể khô dần và thành cát bụi, trở về với đất.
Trong văn hóa Việt Nam ta, người Việt gọi đất là Mẹ Đất – Mẹ Tự Nhiên – Mẹ Xứ Sở. Từ đất, cây cỏ mọc lên, nuôi dưỡng cơ thể ta. Những dưỡng chất từ đất trở thành xương trong xương ta, máu trong máu ta.
Theo khoa học, cơ thể người chứa nhiều nguyên tố có trong đất
Trong cơ thể người có Carbon, Nitơ, Oxy, Phospho, Sắt, Kali. Những nguyên tố này đều có nguồn gốc từ khoáng chất của trái đất. Vậy nên, về mặt hóa học có thể nói con người thực sự là sản phẩm của vật chất địa cầu.
Chữa lành bằng đất
Trong tâm lý học, việc chạm vào đất tạo cảm giác kiểm soát trọn vẹn, được nâng đỡ như trẻ sơ sinh.
Liệu pháp nghệ thuật (art therapy) từ lâu đã ứng dụng việc chạm vào đất để tác động xúc giác sâu, giảm lo âu, hồi phục cảm giác “mình có gốc rễ”. Ý tưởng được tạo ra từ đất cũng giúp con người bớt lạc lõng, cơ thể không tách khỏi thiên nhiên, tạo nên một vòng đời lớn.
Bên cạnh đó, ta có thể thấy biểu tượng “đất” trong văn hóa Đông – Tây đều xuất hiện rất xa xưa và tạo nên những nền tảng vững chãi trong nền văn minh nhân loại.
Đất trong Ngũ Hành (Trung Hoa) thuộc hành thổ. Đất trong Đạo giáo là “Đại địa chi mẫu” (mẹ lớn của vạn vật). Đất trong triết học Ấn Độ (Prithvi) là biểu tượng của sự sống vật chất, khả năng chứa đựng và sự sinh trưởng (fertility).
Trong Kinh Thánh, từ Adam xuất phát từ “adamah” (tiếng Hebrew) nghĩa là đất đỏ, con người được tạo ra từ đất và hơi thở của Chúa. Trong Hy Lạp – La Mã, có Gaia là nữ thần Đất, mẹ của tất cả các vị thần, Prometheus nặn người từ đất sét.
Trong triết học phương Tây, Aristotle cho rằng bốn nguyên tố quan trọng là đất – nước – lửa – khí.
Vậy nên, mình tin rằng cùng nhau chăm sóc, chơi đùa với đất, hòa quyện cùng mẹ thiên nhiên chính là “trở về” với tâm không bám chấp, nhẹ nhàng sống an yên hơn.