Hẳn mọi người không còn lạ với các hình Mandala cát được các vị thầy tu Tây Tạng kỳ công tạo ra, trì chú vào từng hạt cát, làm nhiều ngày, cực kỳ tỉ mỉ. Nhưng khi làm xong họ lại thổi bay, quét đi. Việc này giúp tâm chấp nhận sự thay đổi, mất mát, kết thúc, không còn dính mắc. Điều quan trọng không phải mang về một thứ đẹp, mà là sự chuyển hóa nội tâm khi tạo ra nó. Người Tây Tạng tin rằng việc phá mandala giúp giải phóng năng lượng lành, gửi nó đi thay vì giữ riêng cho mình.

Đất sét là một trong những liệu pháp nghệ thuật (art therapy) được nghiên cứu nhiều nhất vì tác động mạnh lên hệ thần kinh, cảm xúc, cơ thể. Khi tay chạm vào đất sét, cơ chế “cảm giác sâu” kích hoạt dây thần kinh phế vị sẽ làm hạ nhịp tim, giảm kích hoạt giao cảm, giảm căng thẳng, khiến cảm giác bình an, thư giãn sâu xuất hiện sau 5–10 phút. Đất sét có độ mềm, dẻo, kháng lực giúp cơ thể “nhả” năng lượng căng thẳng tích tụ. Hành động bóp, ấn, vuốt giải phóng căng cơ và cảm xúc tiềm ẩn. Bàn tay và não có liên kết thần kinh rất mạnh.

Khi nặn đất, vùng vỏ não vận động, cảm giác kích hoạt đồng thời với vùng tưởng tượng. Trạng thái này gần giống thiền chánh niệm (mindfulness) khiến não bộ chuyển sang chế độ nghỉ ngơi và phục hồi. Hành động tạo ra một vật gì đó (nặn thành hình) sẽ kích hoạt dopamine, tăng động lực, giảm mệt mỏi. Xuất hiện cảm giác hài lòng, tăng serotonin, cải thiện giấc ngủ.

Và chạm đất, tạo tác xong nếu đem phá bỏ cũng sẽ giúp ta có cảm giác trân trọng quá trình hơn là kết quả, buông xuống bám chấp, neo lại cảm xúc an toàn vào cơ thể.

Mình đã từng nặn ra nhiều thứ nhưng không ưng, bèn phá để tái chế đất, thực sự cũng rất đau lòng. Nhưng sau đó thì lại thấy nhẹ lòng hơn vì nghĩ k mất công nung, tô men vất vả để cho ra một tác phẩm k ưng ý. Lúc đó chắc còn buồn hơn.

Để thực hành buông, giảm stress có lẽ ai cũng có thể … cầm một cục đất lên.